Անգլերեն
Ռուսերեն
Մովսես Հաջի Գյուլեսյանը՝ ամերիկահայ մի անձնավորություն, որի կյանքը ծառայության նվիրվածության և հայրենասիրության օրինակ էր, վերջերս արժանացել է ճանաչման թե՛ Միացյալ Նահանգներին, թե՛ հայ համայնքին բերած իր ավանդի համար։ 1914 թվականին Օսմանյան կայսրությունում ծնված Գյուլեսյանի ճանապարհը դեպի Ամերիկա նշանավորվեց տոկունությամբ և ծառայելու հանձնառությամբ, որոնք հետագայում սահմանեցին նրա ժառանգությունը։
Քսաներորդ դարի սկզբին Միացյալ Նահանգներ գաղթելուց հետո Գյուլեսյանն արագորեն ներգրավվեց իր նոր հայրենիքի կյանքում։ Ամերիկայում նրա առաջին տարիները բնորոշվում էին քրտնաջան աշխատանքով և հաջողության հասնելու վճռականությամբ, ինչը նրան մղեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին զորակոչվել ԱՄՆ բանակ։ Պատերազմի ժամանակ նրա ծառայությունը ոչ միայն ցույց տվեց նրա քաջությունը, այլև ընդգծեց ընդունած երկրի հանդեպ պարտքի խոր զգացումը։
Գյուլեսյանի զինվորական ծառայությունը նրա ներդրումների միայն մեկ կողմն էր։ Պատերազմից վերադառնալուց հետո նա ակտիվորեն ներգրավվեց համայնքային տարբեր նախաձեռնություններում, որոնք ուղղված էին հայկական նպատակներին աջակցելուն։ Նրա ջանքերը ներառում էին հանգանակություններ հայկական օգնության կազմակերպությունների համար և Հայոց ցեղասպանության ճանաչման օգտին աշխատանք, որը սփյուռքի շատերի համար շարունակում է մնալ առանցքային հարց։
Իր ողջ կյանքի ընթացքում Գյուլեսյանը ամուր կապ պահեց հայկական ժառանգության հետ։ Նա նշանավոր դեմք էր ամերիկահայ համայնքում՝ հաճախ մասնակցելով մշակութային միջոցառումների և կրթական ծրագրերի, որոնց նպատակը հայոց պատմությունն ու ավանդույթները պահպանելն էր։ Մշակութային պահպանության հանդեպ նրա նվիրվածությունը ոչ միայն անցյալի հետ կապը պահելու մասին էր, այլև երիտասարդ սերունդների մեջ ինքնության զգացում ձևավորելու։
Համայնքային ներգրավվածությունից բացի, Գյուլեսյանի մասնագիտական կյանքը ևս նշանավորվեց կարևոր ձեռքբերումներով։ Նա աշխատեց տարբեր ոլորտներում՝ նպաստելով ամերիկահայ համայնքի տնտեսական զարգացմանը։ Նրա ձեռներեց ոգին և ուրիշներին օգնելու նվիրվածությունը շատերին ոգեշնչեցին հետապնդել սեփական երազանքները՝ միաժամանակ կապված մնալով իրենց արմատներին։
Մովսես Հաջի Գյուլեսյանի կյանքի ազդեցությունը դուրս է գալիս նրա անմիջական ներդրումների սահմաններից․ այն հիշեցում է ծառայության, հայրենասիրության և մշակութային ժառանգության կարևորության մասին։ Ամերիկահայերի համար նրա պատմությունը ոգեշնչման աղբյուր է՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է մեկ անհատ խոր ազդեցություն ունենալ թե՛ իր համայնքի, թե՛ իր երկրի վրա։
Քանի դեռ ամերիկահայ համայնքը շարունակում է դիմագրավել ժամանակակից մարտահրավերներին, Գյուլեսյանի ժառանգությունը քաջալերում է անհատներին ակտիվորեն մասնակցել քաղաքացիական կյանքին և բարձր պահել ծառայության ու սեփական ժառանգության հանդեպ հանձնառության արժեքները։ Գյուլեսյանի նման գործիչների հիշատակը կարևոր է ամերիկահայերի մեջ հպարտության և պատասխանատվության զգացում ձևավորելու համար՝ ապահովելով, որ նրանց ներդրումներն ու պատմությունները չմոռացվեն։