Անգլերեն
Ռուսերեն
Վերջին զարգացումների համաձայն՝ Ռուսաստանի արտգործնախարարությունը դիվանագիտական նոտայով իր դժգոհությունն է հայտնել Հայաստանին՝ Գյումրիում գտնվող Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հերոսներին նվիրված հուշարձանի վանդալիզմի առնչությամբ։ Նախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովան այդ արարքը բնութագրել է ոչ միայն որպես վանդալիզմ, այլև որպես երկու ժողովուրդների ընդհանուր պատմական հիշողության դեմ միտումնավոր վիրավորանք։
Խոսքը վերաբերում է մի հուշարձանի, որը մեծ նշանակություն ունի, քանի որ հավերժացնում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին զինվորների կատարած զոհաբերությունները՝ մի պատերազմ, որը խորապես անդրադարձել է թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ռուսաստանի վրա։ Վանդալիզմի արարքը վրդովմունք է առաջացրել տեղի բնակիչների և պաշտոնյաների շրջանում, որոնք դա դիտարկում են որպես հարձակում իրենց հավաքական պատմության և ինքնության դեմ։ Միջադեպը նաև ավելի լայն մտահոգություններ է առաջացրել Հայաստանում պատմական վայրերի պահպանության վերաբերյալ, հատկապես այն հուշարձանների, որոնք խորհրդանշում են Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև խորը կապերը։
Զախարովայի հայտարարությունում ընդգծվել է, որ նման վանդալիզմի արարքները խաթարում են այն փոխադարձ հարգանքը, որը պետք է գոյություն ունենա պետությունների միջև, հատկապես երբ խոսքը պատերազմական տարիներին կատարված զոհաբերությունները հարգելու մասին է։ Ռուսաստանի կառավարությունը կոչ է արել միջադեպի վերաբերյալ անցկացնել համակողմանի քննություն և հորդորել է Հայաստանի իշխանություններին ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ՝ ապագայում նման դեպքերը կանխելու համար։
Այս միջադեպը տեղի է ունենում Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև բարդ հարաբերությունների ֆոնին, հատկապես Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքավորման և անվտանգության ու աջակցության հարցերում Ռուսաստանի վրա ունեցած պատմական հենման համատեքստում։ Հուշարձանի վանդալիզմը կարող է էլ ավելի լարել այդ հարաբերությունները, հատկապես եթե այն ընկալվի որպես ռուսական ժառանգության և ներդրման հանդեպ անհարգալից վերաբերմունքի ավելի լայն միտումի մաս։
Հայաստանի տեղական պաշտոնյաները դատապարտել են այդ արարքը՝ ընդգծելով, որ այն չի արտացոլում բնակչության մեծամասնության տեսակետները։ Հայաստանում շատերը գիտակցում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Խորհրդային Միության կրած զոհաբերությունները, իսկ հուշարձանը հիշեցում է այն ընդհանուր պատմության մասին, որը կապում է երկու ժողովուրդներին։ Այս զգացումը հատկապես ուժեղ է Գյումրիում՝ հարուստ պատմություն ունեցող քաղաքում, որն ամուր կապեր ունի թե՛ հայկական, թե՛ ռուսական մշակույթների հետ։
Վանդալիզմին ի պատասխան՝ Գյումրիի համայնքային առաջնորդները ջանքեր են կազմակերպում հուշարձանը վերականգնելու և ապագայում դրա պաշտպանությունն ապահովելու համար։ Հնչում են կոչեր՝ բարձրացնելու նման հուշարձանների նշանակության մասին իրազեկվածությունն ու կրթական աշխատանքը, ինչպես նաև նախաձեռնելու քայլեր երկու ժողովուրդների երիտասարդության միջև երկխոսությունը խթանելու համար՝ ընդհանուր պատմության հանդեպ ըմբռնում և հարգանք ձևավորելու նպատակով։
Իրավիճակի զարգացմանը զուգահեռ դեռ պարզ չէ, թե Հայաստանի կառավարությունն ինչպես կարձագանքի Ռուսաստանի բողոքին և ինչ միջոցներ կձեռնարկվեն բարձրացված մտահոգություններին անդրադառնալու համար։ Միջադեպը ընդգծում է Հայաստանում պատմական հիշողության և ազգային ինքնության նուրբ հավասարակշռությունը և հիշեցնում է այն շարունակական մարտահրավերների մասին, որոնց բախվում են համայնքները՝ փոփոխվող քաղաքական իրողությունների պայմաններում իրենց ժառանգությունը պահպանելիս։